EVN đề xuất xử phạt trường hợp lắp điện mặt trời mái nhà tự dùng nhưng không thông báo. Quy trình hiện nay liệu có đang quá phức tạp?

Mới đây Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có đề xuất bổ sung quy định: Tổ chức, cá nhân lắp đặt điện mặt trời mái nhà để tự dùng nhưng không thông báo hoặc đăng ký với cơ quan quản lý, sẽ bị xử lý theo pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực.

Nghĩa vụ thông báo khi lắp điện mặt trời mái nhà

Theo Nghị định 58/2025 về phát triển điện năng lượng tái tạo, tổ chức, cá nhân lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất – tự tiêu thụ dù có đấu nối hay không đấu nối vào lưới điện quốc gia đều phải gửi thông báo đến cơ quan quản lý.

Các đầu mối tiếp nhận bao gồm: Sở Công Thương, đơn vị điện lực cấp tỉnh, Sở Xây dựng và cơ quan phòng cháy chữa cháy. Hồ sơ thông báo ghi rõ thông tin chủ đầu tư, quy mô công suất, mục đích, địa điểm và thời gian lắp đặt.

Với hệ thống có công suất từ 100 kW trở lên, chủ đầu tư còn phải trang bị thiết bị giám sát và kết nối với hệ thống điều độ phân phối để bảo đảm an toàn vận hành.

Đề xuất bổ sung chế tài xử phạt

Thực tế cho thấy nhiều hộ gia đình chưa thực hiện nghĩa vụ thông báo. Một số đã được hướng dẫn nhưng không cung cấp đầy đủ hồ sơ, hoặc không phối hợp với đơn vị điện lực.

Để khắc phục tình trạng này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đề nghị bổ sung chế tài xử phạt hành chính đối với các trường hợp tự ý lắp đặt điện mặt trời mái nhà mà không thông báo.

Theo EVN, quy định này nhằm tránh khoảng trống pháp lý, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn hệ thống điện và phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Thủ tục có đang quá phức tạp?

Dù đồng tình với việc quản lý, nhiều chuyên gia cho rằng thủ tục hiện nay còn rườm rà.

Ông Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và tăng trưởng xanh, đặt vấn đề:
“Tại sao không đơn giản hóa thủ tục, chỉ cần thông báo một cửa qua cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Sở Công Thương, thay vì phải gửi cho nhiều đơn vị?”

Ông Ngô Văn Vinh, Giám đốc Focus Solar, cũng nhận định: “Hầu hết thủ tục đăng ký hiện do đơn vị lắp đặt hỗ trợ khách hàng trọn gói. Tuy không quá phức tạp, nhưng nếu có thể thực hiện trực tuyến thì sẽ thuận tiện hơn rất nhiều.”

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia đã áp dụng hình thức đăng ký điện mặt trời qua hệ thống trực tuyến:

• Đức bắt buộc đăng ký qua cơ sở dữ liệu năng lượng tái tạo để quản lý phụ tải.

• Ấn Độ kết nối trực tiếp người dân với công ty phân phối điện (DISCOM) thông qua cổng điện tử.

• Úc triển khai trong khuôn khổ chương trình năng lượng tái tạo (RET), đảm bảo thiết bị đạt chuẩn và có xuất xứ rõ ràng.

Góc nhìn từ doanh nghiệp

Đại diện Công ty Năng lượng Cergy cho rằng việc đăng ký là cần thiết để quản lý và đảm bảo an toàn hệ thống điện. Tuy nhiên, quy trình nên được cải tiến theo hướng đơn giản hơn, ưu tiên giải pháp “một cửa” và đăng ký trực tuyến.

Theo Cergy, nếu thủ tục thông thoáng, minh bạch, người dân và doanh nghiệp sẽ yên tâm đầu tư, qua đó góp phần mở rộng quy mô điện mặt trời mái nhà, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Kết luận

Đề xuất xử phạt của EVN cho thấy xu hướng quản lý chặt chẽ hơn đối với điện mặt trời mái nhà tự dùng. Đây là bước cần thiết để đảm bảo an toàn và ổn định hệ thống điện.

Tuy nhiên, để khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia, các chuyên gia và doanh nghiệp năng lượng như Cergy đều cho rằng cần đơn giản hóa thủ tục, ứng dụng công nghệ số, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký, thay vì biến nó thành rào cản cho sự phát triển năng lượng tái tạo.

📞 Hotline kỹ thuật: 0386 247 686
🌐 Website: https://cergy.vn
📍 Cergy – Giải pháp năng lượng mặt trời chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững cho từng công trình